Czym są tablice? Tablice to specjalne zmienne, w których możesz przechowywać inne zmienne. To tak jakby segregator, w którym możesz w kolejnych zakładkach przechowywać kolejne dane. Te dane są oczywiście odpowiednio oznakowane (poindeksowane) byś mógł się do nich jakoś dobrać. Pomyślisz sobie, że to kolejne utrudnianie prostej sprawy. W końcu gdybyś chciał mógł byś bez problemu utworzyć powiedzmy 10 zmiennych, a potem się do nich spokojnie odwoływać. Więc po co te tablice? Ano po to, że w tablicach wszystko masz ładnie ułożone. Nie musisz tworzyć 10 zmiennych a tylko jedną tablicę z wartościami.
Wyobraź sobie powyższy przypadek. Musisz przechować 10 wartości. Tworzysz więc 10 zmiennych. I wszystko jest ok do czasu, gdy musisz na każdej z nich wykonać określoną czynność (na przykład pomnożyć przez 2). Zaczynają się schody. A schody te zwiększają się gdy dochodzisz do momentu kiedy nie możesz z góry określić ile ma być tych zmiennych lub gdy tych zmiennych robi się nie 10 a np 200 razy tyle. Z tablicami takich problemów nie ma.
...Poza tym tablice oferują dodatkowe metody, które robią z nich bardzo dobre narzędzie pracy. ...o czym przekonasz się już za momencik ;).
Nic trudnego. Wystarczy skorzystać z poniższej instrukcji:
var NazwaTablicy = new Array() //lub var NazwaTablicy = []
I tyle. Nie było to zbyt skomplikowane. Jeżeli między nawiasami podamy jakąś liczbę, to utworzymy w ten sposób tablicę z n pustymi elementami np.
var Tablica = new Array(10)
Możemy też utworzyć tablicę, od razu wstawiając do niej wartości:
var NazwaTablicy = new Array('Marcin','Ania','Agnieszka')
//lub
var NazwaTablicy = ['Marcin','Ania','Agnieszka']
Teraz aby uzyskać dostęp do 2 elementu tablicy skorzystamy z instrukcji:
document.write(NazwaTablicy[1]) //wypisz się Ania
Zwróć uwagę, że tablice są indeksowane od 0, tak więc pierwszy element tablicy ma index - 0, drugi - 1, trzeci - 2 itd.
Aby dodać nową wartość do tablicy po prostu ustawiamy nową wartość w odpowiednim indeksie tablicy:
var Tablica = new Array('Marcin','Ania','Agnieszka')
Tablica[3] = "Piotrek";
Tablica[4] = "Grzegorz";
document.write(Tablica[3] + ' i ' + Tablica[4]) //wypisze się "Piotrek i Grzegorz"
Każda tablica udostępnia nam właściwość length dzięki której możemy określić długość tej tablicy (ilość elementów). Dzięki temu możemy poznać index ostatniego elementu oraz w łatwy sposób przeprowadzać pętlę po wszystkich elementach naszej tablicy.
var Tablica = new Array('Marcin','Ania','Agnieszka','Piotrek','Grześ','Magda')
for (x=0; x<Tablica.length; x++) {
document.write(Tablica[x] + "<br />");
}
Efekt powyższego skryptu widać poniżej:
Aby odwołać się do ostatniego elementu musimy odjąć 1 od liczby elementów (bo indexowanie jest od 0):
document.write( Tablica[Tablica.length-1] ); //wypisze się Magda
W javascript także możęmy tworzyć tablice asocjacyjne, czyli tablice, których indeks jest stringiem:
var Tablica = new Array() Tablica['chomik'] = "radioaktywny"; Tablica['kot'] = "zmutowany"; Tablica['pies'] = "Super Samson";
Aby teraz móc przemieszczać się po takiej tablicy, skorzystamy z instrukcji for (x in tablica) {...}:
for (i in Tablica) {
console.log('Wartosc tablicy ' + i + ' wynosi ' + Tablica[i]);
}
Podobną technikę stosujemy przy poruszaniu się po obiektach. Zgadnij czemu...
Możemy też tworzyć tablice wielowymiarowe - czyli tablice w tablicach. Do czego może się to przydać?
Powiedzmy że chcemy manipulować na rekordach dotyczących osób. Możemy wtedy stworzyć tablicę, w której w każdym indeksie będzie rekord (w formie tablicy) zawierająca dane osoby:
var Tablica = [];
Tablica[0] = ['Marcin' , '183'];
Tablica[1] = ['Ania' , '173'];
Tablica[2] = ['Agnieszka' , '170'];
//...itp
document.write('imie: ' + Tablica[0][0] + ', wzrost: ' + Tablica[0][1]); //wypisze się "imie: Marcin, wzrost: 182"
document.write('imie: ' + Tablica[1][0] + ', wzrost: ' + Tablica[1][1]); //wypisze się "imie: Ania, wzrost: 173"
document.write('imie: ' + Tablica[2][0] + ', wzrost: ' + Tablica[2][1]); //wypisze się "imie: Agnieszka, wzrost: 170"
Metoda join() słuzy do łączenia kolejnych elementów w jeden tekst. Opcjonalnym parametrem tej metody jest znak, który będzie oddzialał kolejne elementy w utworzonym tekście. Jeżeli go nie podamy będzie użyty domyślny znak przecinka:
var tablica = new Array("Marcin", "Ania", "Agnieszka")
document.write(tablica.join() + "<br />") //wypisze się "Marcin,Ania,Agnieszka"
document.write(tablica.join(" - ") + "<br />") //wypisze się "Marcin - Ania - Agnieszka"
document.write(tablica.join(" + ") + "<br />") //wypisze się "Marcin + Ania + Agnieszka"
Dzięki metodzie reverse() możemy odwrócić elementy naszej tablicy:
var tablica = new Array("numer 1" , "numer 2" , "numer 3" , "numer 4");
document.write('<strong>Przed:</strong> ' + tablica.join() + '<br />');
tablica.reverse()
document.write('<strong>Po:</strong> ' + tablica.join() );
Metoda sort() służy do sortowania tablic metodą "bombelkową". Powiedzmy, że mamy tablicę z niepoukładanymi wartościami, i chcemy ją posortować:
var Tablica = new Array('Marcin','Ania','Piotrek','Grześ')
Tablica.sort()
document.write( Tablica.join() ); //wypisze się "Ania,Grześ,Marcin,Piotrek"
Standardowo Javascript segreguje tablice leksykalnie (czyli tak jak w książce telefonicznej). Powoduje to w niektórych przypadkach nieoczekiwane rezultaty - na przykład 1200 będzie mniejsze od 300 (bo liczy się pierwsza cyfra) itp.
Aby móc posegregować naszą tablicę według własnych kryteriów, musimy skorzystać z dodatkowego parametru, który metoda sort() może opcjonalnie przyjmować. Parametr ten jest nazwą naszej funkcji sortującej. Pisząc taką funkcję musimy pamiętać o 3 sprawach:
Tak więc ogólna postać funkcji sortującej wygląda tak:
function porownaj(A, B) {
if (A jest mniejsze od B) {return -1}
if (A jest większe od B) {return 1}
//jeżeli A równa się B
return 0
}
Przykładowo aby posegregować wartości liczbowe musimy utworzyć funkcję:
//tworzymy funkcję do segregacji liczb
function porownajLiczby(a, b) {
return a - b
}
var Tablica = Array(100, 10, 25, 310, 1200, 400);
document.write('Bez sortowania:');
document.write( Tablica.join() );
document.write('Tablica.sort():');
Tablica.sort()
document.write( Tablica.join() );
document.write('Tablica.sort(segregujLiczby):');
Tablica.sort(porownajLiczby)
document.write( Tablica.join() );
Działanie powyższego skryptu widać poniżej:
Oczywiście możemy sami wymyślać nasze własne kryteria segregacji (na przykład by cyfry były "mniejsze" od liter, lub też duże litery były "mniejsze" od małych liter...).
Standardowo Javascript nie udostępnia nam metody, która łączyła by dwie tablice w jedną. Zwyczajne dodawanie też nie przynosi oczekiwanych rezultatów, gdyż wynik zwracany jest w formie tekstu. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że poszczególne elementy w zwróconym ciągu są od siebie oddzielone przecinkami, jednak między ostatnim elementem pierwszej tablicy, a pierwszym drugiej przecinka nie ma.
Napiszmy funkcję, która będzie tworzyła nową tablicę z dwóch:
function dodajTablice(tab1,tab2) {
return (tab1 + ',' + tab2).split(',');
}
var tab1 = new Array('Marcin','Ania');
var tab2 = new Array('Skorpion','Rybka');
var tab3 = dodajTablice(tab1,tab2);
document.write(typeof(tab3)) //wypisze się object
document.write(tab3) //wypisze się Marcin,Ania,Skorpion,Rybka
Możemy też napisać funkcję, która będzie łączyć kilka tablic podanych w parametrze.
Poniższa funkcja nie ma zadeklarowanej liczby parametrów, tak więc możemy do niej przekazać 2, 3 a nawet więcej tablic, z których powstanie jedna.
function dodajTablice() {
var tabTemp = new Array;
for (x=0; x<arguments.length-1; x++) {
tabTemp += arguments[x]+',';
}
tabTemp += arguments[arguments.length-1];
return tabTemp.split(', ');
}
var tab1 = new Array('Marcin', 'Ania');
var tab2 = new Array('Skorpion', 'Rybka');
var tab3 = new Array('Czarny', 'Czerwony');
var tab4 = dodajTablice(tab1, tab2, tab3);
document.write(typeof(tab4)); //wypisze się object
document.write(tab4); //wypisze się Marcin, Ania, Skorpion, Rybka, Czarny, Czerwony
Skoro potrafimy posortować tablicę, to nauczmy się też wykonać operację wręcz odwrotną - pomieszać przypadkowo elementy tablicy. Javascript niestety nie udostępnia metody do "psucia" tablicy, więc będziemy musieli napisać ją sobie sami:
function mieszamy(tablica) {
for (var i = 0; i < tablica.length; i++) { //wykonujemy pętlę po całej tablicy
var j = Math.floor(Math.random() * tablica.length); //losujemy wartość z przedziału 0 - tablica.length-1
var temp = tablica[i]; //pod zmienną temp podstawiamy wartość bieżącego indexu
tablica[i] = tablica[j]; //pod bieżący index podstawiamy wartość z indexu wylosowanego
tablica[j] = temp; //pod wylosowany podstawiamy wartość z bieżącego indexu
}
return tablica;
}
W parametrze tej funkcji podajemy tablicę, która ma być pomieszana. Zasada działania tej funkcji jest podobna do zasady działania segregowania bąbelkowego (ta sama metoda zamiany indeksów).
Znowu musimy polegać tylko na własnym talencie programistycznym ;). Zasada bardzo prosta - dodaj wszystkie elementy tablicy i podziel je przez ilość tych elementów:
function srednia(tablica) {
var suma = 0;
for (i=0; i<tablica.length; i++) {
suma += tablica[i];
}
return (suma/i); //wszystko podzielone przez ilość elementów
}
Jak sprawdzić która wartość w tablicy jest największa? Podstawiamy pod zmienną max pierwszy element tablicy. Wykonujemy pętlę po pozostałych elementach tablicy. Jeżeli dany element jest większy od zmiennej max, to pod tą zmienną podstawiamy wartość tego elementu. I tak do końca tablicy... Tak samo czynimy w przypadku znajdowania najmniejszej wartości. Różnica polega na sprawdzaniu, czy wartość sprawdzanego elemtnu jest mniejsza od zmiennej mins
function max(tablica) {
var maximum = tablica[0];
for (var i=1; i<arrObj.length; i++) {
maximium = (tablica[i] > maximum)? tablica[i] : maximum;
}
return (maximum);
}
function min(tablica) {
var minimum = tablica[0];
for (var i=1; i<tablica.length; i++) {
minimum = (tablica[i] < minimum)? tablica[i] : minimum;
}
return (minimum);
}
Metoda slice(od,ile) "tnie" naszą tablicę i tworzy w ten sposób nową. Pierwszy parametr od wskazuje na index (może być ujemny - wtedy będzie liczony od końca tablicy), od którego ma "wyciąć" elementy, a parametr ile wskazuje ile elementów ma być "wyciętych" (licząc od początku tablicy):
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
var Tablica_2 = Tablica.slice(0,1)
document.write(Tablica_2.join()); //wypisze się "Marcin"
var Tablica_2 = Tablica.slice(0,2)
document.write(Tablica_2.join()); //wypisze się "Marcin,Ania"
var Tablica_2 = Tablica.slice(0,5)
document.write(Tablica_2.join()); //wypisze się "Marcin,Ania,Agnieszka"
var Tablica_2 = Tablica.slice(0,1)
document.write(Tablica_2.join()); //wypisze się "Marcin"
Więcej przykładów zastosowania tej metody możesz zobaczyć tutaj: slice().
Metoda ta bardzo dobrze nadaje się do usuwania pierwszych i ostatnich elementów z naszej tablicy.
Na przykład aby usunąć pierwszy element zastosujemy instrukcję:
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
document.write( Tablica.slice(1) )
Aby usunąć ostatni element skorzystajmy z instrukcji:
document.write( Tablica.slice(0,Tablica.length-1) )
Metoda push() wstawia nowy element (lub kilka) do tablicy na jej końcu i zwraca długość nowej tablicy
var tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
var dlugosc = Tablica.push('Grzegorz','Marta');
alert(dlugosc); //wypisze się 5
alert(tablica) //wypisze się "Marcin,Ania,Agnieszka,Grzegorz,Marta"
Możemy też napisać własną funkcję mojPush, która będzie zwracała zamiast długości - tablicę z nowym elementem:
function mojPush() {
for (var x=0; x<arguments.length; x++) {//wykonujemy pętlę po wszystkich argumentach funkcji
this[this.length] = arguments[x];//dodajemy nowy element na końcu tablicy
}
}
Array.prototype.mojPush = mojPush; //dodajemy naszą funkcję jako metodę obiektu Array
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
Tablica = mojPush('Grzegorz')
document.write(Tablica.join()); //wypisze się "Marcin,Ania,Agnieszka,Grzegorz"
Metoda pop() usuwa ostatni element talicy, po czym go zwraca:
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
var element = Tablica.pop();
alert(element); //wypisze się Agnieszka
alert(Tablica); //wypisze się "Marcin,Ania"
My jesteśmy oczywiście ci "lepsiejsi", więc napiszemy własną funkcję pop, która będzie usuwała kilka elementów na raz. Dodatkowo funkcja nasza zwracać będzie tablicę zawierającą usunięte elementy:
function popN(n) {
var tab = [];
for (var x=0; x<n; x++) {
tab[tab.length] = this[tab.length];
this.pop();
}
tab.reverse();
return tab;
}
Array.prorotype.popN = popN;
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
var elementyUsuniete = Tablica.popN(2);
alert(elementyUsuniete); //wypisze Ania,Agnieszka
alert(Tablica); //wypisze Marcin
Metoda unshift() wstawia nowy element do tablicy na jej początku, po czym zwraca nową długość tablicy
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
var dlugosc = Tablica.unshift('Piotrek','Pawel');
alert(dlugosc); //wypisze 5
alert(Tablica); //wypisze się "Piotrek,Pawel,Marcin,Ania,Agnieszka"
Metoda shift() usuwa pierwszy element z tablicy i go zwraca:
var Tablica = new Array('Marcin', 'Ania', 'Agnieszka');
var element = Tablica.shift();
alert(element); //wypisze się Marcin
alert(Tablica.join()); //wypisze się "Ania,Agnieszka"
Własna funkcja shiftN() będzie miała postać:
function shiftN(n) {
var tab = [];
for (var x=0; x<n; x++) {
tab[tab.length] = this.shift();
}
return tab;
}